Sustainable IT is geen bijzaak. Het wordt een essentiële vereiste.

Duurzaamheid heeft zijn intrede gedaan op de IT-afdeling. Niet als een filosofisch streven, maar als een praktische verplichting met rapportagevereisten, gevolgen voor de inkoop en aandacht vanuit de directie. De richtlijn inzake duurzaamheidsverslaglegging door ondernemingen (CSRD) verplicht grote Europese organisaties nu om hun milieu-impact gedetailleerd openbaar te maken — en digitale infrastructuur vormt een wezenlijk onderdeel van dat plaatje.

Voor beveiligingsverantwoordelijken en IT-directeuren voegt dit een nieuwe dimensie toe aan beslissingen die voorheen puur op technische of commerciële gronden werden genomen. Het energieverbruik van je netwerkinfrastructuur, de levenscyclus van je hardware, de duurzaamheidsreferenties van je leveranciers – het valt nu allemaal potentieel onder de ESG-rapportage en het toezicht van belanghebbenden.

De ecologische voetafdruk van IT-infrastructuur

Datacenters zijn verantwoordelijk voor ongeveer 1–2% van het wereldwijde elektriciteitsverbruik, een cijfer dat gestaag stijgt naarmate cloudgebruik, AI-workloads en altijd-aan-connectiviteit de vraag doen toenemen. Netwerkinfrastructuur – routers, switches, firewalls, draadloze toegangspunten – draagt aanzienlijk bij aan dat totaal, vooral in organisaties met grote verspreide netwerken over campussen, vestigingen en externe locaties.

De beveiligingsstack zelf is geen uitzondering. Next-gen firewalls, speciale beveiligingsapparaten, on-premise SIEM-infrastructuur en verouderde hardware die al lang voorbij de beoogde levensduur draait, dragen allemaal bij aan de energievoetafdruk van een organisatie. Veel organisaties hebben dit nooit systematisch in kaart gebracht – ze weten wel hoeveel stroom hun datacenter verbruikt, maar de verspreide beveiligings- en netwerkinfrastructuur wordt vaak niet meegerekend.

De levenscyclus van hardware is een verwant en vaak onderschat probleem. Apparatuur die langer wordt gebruikt dan de optimale levensduur verbruikt doorgaans meer energie per prestatie-eenheid dan moderne equivalenten. Ook valt deze vaak buiten de ondersteuning van de leverancier, wat zowel veiligheidsrisico’s als milieu-inefficiëntie met zich meebrengt — een combinatie die in beide opzichten moeilijk te rechtvaardigen is.

“De meest duurzame hardware is vaak degene die je niet hoeft te kopen – maar de op één na meest duurzame is degene die modern, efficiënt en goed beheerd is, in plaats van oneindig lang door te draaien na zijn levensduur.”

Inkoop en de toeleveringsketen

Naast het operationele energieverbruik vereist duurzame IT steeds vaker een grondige controle van de toeleveringsketen. Waar wordt de apparatuur geproduceerd? Wat zijn de arbeids- en milieunormen van de leveranciers waar je bij inkoopt? Wat gebeurt er met hardware aan het einde van de levensduur – wordt deze op de juiste manier gerecycled, of belandt deze op de vuilstort?

Deze vragen evolueren van vrijwillige best practices naar wettelijke verwachtingen. De EU-richtlijn inzake duurzaamheidsdue-diligence voor bedrijven (CSDDD) legt grote organisaties de verplichting op om duurzaamheidsrisico's in hun hele waardeketen te beoordelen en aan te pakken, inclusief de inkoop van technologie. Voor organisaties die aan deze eisen moeten voldoen, is de selectie van leveranciers niet langer puur een technische en commerciële aangelegenheid.

De grote netwerk- en beveiligingsleveranciers hebben in verschillende mate vooruitgang geboekt op het gebied van duurzaamheidsbeloften – doelstellingen voor CO2-neutraliteit, programma’s voor de circulaire economie, terugnameprogramma’s voor apparatuur aan het einde van de levensduur. Inzicht krijgen in waar je huidige leveranciers staan, en daar rekening mee houden bij inkoopbeslissingen, wordt een standaardonderdeel van verantwoord IT-beheer.

Managed services en het efficiëntieargument

Een aspect van duurzame IT dat niet altijd de aandacht krijgt die het verdient, is het efficiëntieargument voor consolidatie. Organisaties met een gefragmenteerd beveiligingslandschap – meerdere afzonderlijke producten, overlappende tools, onderbenutte apparaten – hebben doorgaans een grotere ecologische voetafdruk dan organisaties met een gestroomlijnde, goed beheerde stack.

De overstap naar managed security services kan bijdragen aan deze stroomlijning. Gedeelde infrastructuur, hogere bezettingsgraden, moderne hardware die op schaal wordt ingezet en het wegvallen van overbodige apparaten op locatie zorgen allemaal voor een kleinere voetafdruk per organisatie. Het is niet de belangrijkste reden waarom de meeste organisaties de overstap maken – kostenefficiëntie en toegang tot expertise staan meestal centraal – maar het is een echt bijkomend voordeel dat het vermelden waard is.

Duurzaamheid praktisch maken voor IT-teams

Voor de meeste IT- en beveiligingsteams is de uitdaging om brede duurzaamheidsdoelen te vertalen naar iets wat binnen hun specifieke domein uitvoerbaar is. Een paar startpunten werken meestal goed.

Breng de voetafdruk van je infrastructuur in kaart

Voordat je de milieu-impact van je IT-omgeving kunt beheren, moet je deze eerst begrijpen. Een infrastructuurbeoordeling die leeftijd, energieverbruik, bezettingsgraad en ondersteuningsstatus omvat, geeft je een uitgangspunt. Dit brengt doorgaans ook een aantal assets aan het licht die puur op technische gronden aan vervanging toe zijn – argumenten op het gebied van duurzaamheid en beveiliging lopen vaak parallel.

Integreer duurzaamheid in inkoopcriteria

De duurzaamheidsreferenties van leveranciers, energie-efficiëntieclassificaties van producten en programma's voor het einde van de levensduur kunnen zonder al te veel extra complexiteit in inkoopkaders worden opgenomen. Nomios consulting helpt organisaties regelmatig om deze criteria in hun leveranciersbeoordelingsprocessen te verwerken, zodat duurzaamheid net zo belangrijk wordt als beveiliging, prestaties en kosten.

Kijk naar de volledige levenscyclus

Beslissingen over het vernieuwen van hardware waarbij rekening wordt gehouden met de totale eigendomskosten – inclusief energiekosten gedurende de levensduur van het apparaat – zien er vaak anders uit dan beslissingen die alleen op kapitaalkosten zijn gebaseerd. Moderne apparatuur is vaak zo veel energiezuiniger dat dit de kapitaalinvestering ruimschoots compenseert, vooral in omgevingen met hoge dichtheid of die altijd aan staan. Professional services-teams die levenscycluskosten modelleren als onderdeel van het infrastructuurontwerp, brengen deze afwegingen meestal vanzelf naar voren.

Een onderscheidend punt dat de moeite waard is

Duurzaamheid is nog steeds een relatief zeldzaam onderwerp in de content van beveiligingsleveranciers. De meeste MSSP's en integrators gaan er niet direct op in. Voor Nomios is het een echt onderscheidend punt — niet omdat het bedrijf alle uitdagingen op het gebied van duurzaamheid heeft opgelost, maar omdat het bereid is er een openhartig gesprek over te voeren en klanten te helpen bij het navigeren door de praktische implicaties.

Organisaties die duurzaamheid in hun IT-strategie inbouwen — of dat nu wordt gedreven door CSRD-verplichtingen, verwachtingen van investeerders of hun eigen toezeggingen — hebben baat bij samenwerking met partners die het onderwerp serieus nemen. Dat gesprek is er een dat Nomios graag aangaat.